Przygotowuję dla Was drugą część poleceń japońskich i lektury na wakacje, ale dajcie mi jeszcze trochę czasu.

Dzisiaj polecam raport o tym jak wygląda filantropia w Polsce, przestrogi i porady Adama Bodnara dla węgierskiego rządu i społeczeństwa obywatelskiego, raport o migracji i o tym jak widzimy migrantów i migrantki w naszym kraju oraz propozycję zgłoszenia osób i organizacji do konkursu Korony Równości.

• Od 59% do 73% Polek i Polaków deklaruje przekazywanie pieniędzy na cele dobroczynne.
• Od 51% do 53% osób podaje, że udzieliło wsparcia finansowego bezpośrednio organizacjom społecznym w ciągu ostatnich 12 miesięcy.
• Regularne, powtarzalne dotacje stanowią niewielki odsetek, bo dotyczą od 4 do 10% populacji.

To dane pochodzą z wydanego ostatnio przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego raportu „Filantropia w Polsce”.

Autorzy i autorki analizują różne formy filantropii, opisując m.in. cele wsparcia, motywacje, bariery. Przyglądają się filantropii z perspektywy firm oraz organizacji pozarządowych i co ważne, identyfikują luki w dotychczasowej wiedzy, wskazując obszary dalszych badań dotyczących filantropii.

Głównym punktem odniesienia są lata 2019-2025, a więc czas pandemii COVID-19 i wojny w Ukrainie. Pozwoliło to uchwycić wpływ wydarzeń o charakterze kryzysowym na postawy obywateli i skalę zaangażowania społecznego.

Kilka informacji, które mnie szczególnie zainteresowały:

„W porównaniu z sąsiadującymi krajami regionu – Czechami i Słowacją – Polska zajmuje pozycję pośrednią. Uzyskany wynik ogólny 4,04 jest nieco wyższy niż w przypadku Słowacji (3,9) i bardzo zbliżony do Czech (4,0). Polska wyróżnia się szczególnie sprzyjającymi warunkamidla transgranicznych przepływów filantropijnych oraz stabilnym środowiskiem ekonomicznym, w których osiąga wyniki lepsze niż oba kraje sąsiednie. Podobnie są oceniane czynniki społeczno-kulturowe i zachęty podatkowe. Na niższym poziomie określono w Polsce dogodność warunków do prowadzenia organizacji pozarządowej oraz środowisko polityczne.

Na tle Europy Środkowo-Wschodniej Polska wypada dość korzystnie – jej wynik jest wyższy od średniej dla regionu (3,69), co oznacza, że w porównaniu z państwami takimi jak Węgry, Rumunia czy Bułgaria otoczenie prawne i ekonomiczne w naszym kraju sprzyja filantropii w większym stopniu. W regionie tym nadal widoczne są jednak wspólne ograniczenia, zwłaszcza w obszarze środowiska społeczno-kulturowego, ekonomicznego, politycznego oraz ograniczonych ulg podatkowych.

W porównaniu z Litwą, Łotwą i Estonią, które uzyskały średni wynik 3,86, Polska wypada nieco lepiej, szczególnie w obszarze zachęt podatkowych i transgranicznych przepływów filantropijnych. Kraje bałtyckie utrzymują natomiast nieco wyższe oceny w zakresie łatwości prowadzenia organizacji pozarządowych i środowiska politycznego.

W zestawieniu z Europą Zachodnią (średni wynik 4,58) widać wyraźną różnicę w dojrzałości ekosystemu filantropii. W krajach zachodnich zdecydowanie lepiej oceniane są zachęty podatkowe, środowisko gospodarcze, polityczne oraz społeczno-kulturowe – wydaje się, że filantropia stanowi tam integralną część kultury obywatelskiej. Polska, podobnie jak większość krajów regionu, nadrabia więc dystans w wymiarze instytucjonalnym, ale nadal wymaga wzmocnienia podstaw kulturowych i społecznych dla rozwoju filantropii.”

Niezmiennie ciekawe jest też przyjrzenie się grupom i tematom, które są najchętniej wspierane:

„Przy planowaniu działań komunikacyjnych należy też oczywiścieuwzględnić to, jakie grupy osób najchętniej wspierają Polki i Polacy. Odrębne pytanie dotyczące tej kwestii zadano tylko w Barometrze Humanitarnym realizowanym w latach 2023–2025, uzyskując odpowiedzi zbieżne z danymi wynikającymi z pytania o preferowanecele wsparcia.

Połowa badanych wskazała dzieci, 35–39% osoby dotknięte przez katastrofy naturalne, a 30% osoby doświadczające kryzysu niedożywienia. Na kolejnym miejscu znaleźli się poszkodowani przez konflikty zbrojne, ale w ich wypadku warto zauważyć spadek częstotliwości wskazań, który nastąpił z upływem czasu od wybuchu pełnoskalowej wojny w Ukrainie – w 2023 r. gotowość do wspierania tej grupy wskazywało 35% badanych, w 2024 r. było to 33%, ale w 2025 r. już wyraźnie mniej – 25%.

Spadła też chęć pomagania finansowego mieszkańcom krajów najuboższych, bez dostępu do opieki zdrowotnej – z 31% w 2023 r. do 25% w 2025 r. Natomiast na podobnym poziomie, około 15%, utrzymuje się gotowość do przekazywania środków na rzecz osób doświadczających przemocy seksualnej oraz kobiet.”

Polecam Wam lekturę całego raportu.

Czego węgierskie społeczeństwo obywatelskie może nauczyć się od Polski? Swoje refleksje dla węgierskiego rządu i organizacji na Verfassungsblog spisał Adam Bodnar (tekst w języku angielskim):

„Accountability requires two key elements: effective institutions and committed individuals. The central question is whether people who have actively supported or passively endured the regime of Viktor Orbán throughout the past 16 years are able to lead comprehensive and complex investigations, whether they are truly committed to the rule of law and decency in public life.”

Jak migracja wpływa na polską gospodarkę, rynek pracy, bezpieczeństwo i życie społeczne? Jakie wyzwania stoją dziś przed polityką migracyjną i integracyjną w Polsce?

Instytut Spraw Publicznych wspólnie z Ipsos i Deloitte przygotował raport „Migracja w Polsce: fakty, wpływ, kierunki działania” – kompleksowe opracowanie oparte na danych, badaniach i analizach ekspertów i ekspertek.

W publikacji znajdziecie informacje o m.in.:

• wpływie migracji na gospodarkę i demografię,
• postawach społecznych wobec migrantów i migrantek,
• perspektywie pracodawców, pracodawczyń i samorządów,
• rekomendacji dla polityk publicznych.

Kilka ciekawych wniosków:

„Kontakt Polek i Polaków z cudzoziemcami jest powszechny: 78% badanych deklaruje styczność z obcokrajowcami, najczęściej z Ukrainkami i Ukraińcami (74%). Bliższe więzi są jednak stosunkowo rzadkie: 23% ankietowanych ma wśród cudzoziemców znajomych, 5% – przyjaciół. (…)

Średnia „temperatura” odczuć (skala 0 = bardzo chłodne, 100 = bardzo ciepłe) jest wyższa wobec obywateli państw UE (56) niż
wobec Ukraińców (39,3) i Białorusinów (36,7). Jeśli patrzymy na status, kluczowe są praca i legalność pobytu: osoby pracujące oceniane są najcieplej (około 60), a osoby bez pracy i przebywające nielegalnie – najchłodniej (poniżej 20). (…)

Fakty gospodarcze i opinie często się roz‑ mijają: 49% ankietowanych uważa, że cudzoziemcy „zabierają” miejsca pracy, 56% – że pobierają więcej ze świadczeń niż wpłacają w podatkach, 46% – że częściej nie pracują niż podejmują zatrudnienie. Jednocześnie, mimo różnic zdań, znacząca część badanych trafnie dostrzega korzyści płynące z migracji: 55% wskazuje, że cudzoziemcy pomagają wypełniać braki pracowników, 52% – że przyczyniają się do wzrostu gospodarczego, a 37% – że łagodzą skutki starzenia się społeczeństwa. (…)

W obecnym klimacie 57% respondentów postrzega cudzoziemców jako „roszczeniowych”, 67% uważa, że mają zbyt wiele
przywilejów, a 86% – że w pierwszej kolejności powinny być zaspokajane potrzeby Polek i Polaków. (…)

Mimo tych zastrzeżeń 73% badanych uważa, że Polska powinna byćotwarta na osoby z zagranicy, które wnoszą umiejętności, są pracowite i chcą w Polsce uczciwie żyć. 57% twierdzi, że gdy wśród Polaków brakuje chętnych do pracy, państwo powinno pomagać firmom szukać pracowników za granicą. 52% popiera promowanie Polski za granicą jako atrakcyjnego miejsca pracy.”

Raport Instytutu Spraw Publicznych powstał z myślą o osobach decyzyjych w samorządach, biznesie, organizacjach społecznych i wszystkich zainteresowanych przyszłością polityki migracyjnej w Polsce.

Zbliża się 8. edycja plebiscytu Korony Równości – to jedno z najważniejszych i najbardziej prestiżowych wyróżnień, jakie można otrzymać w Polsce za działalność na rzecz społeczności LGBT+. Właśnie rozpoczął się pierwszy etap, w którym Ty także możesz zgłosić, do 31 lipca, osoby i organizacji zasługujących na nominację.

W tym roku Kampania przeciwko Homofobii przyzna nagrody za działania (z)realizowane od lipca 2025 do czerwca 2026 r. w następujących, ośmiu kategoriach:

• Aktywizm,
• Instytucje,
• Polityka,
• Prawo,
• Media,
• Internet,
• Kultura
• Biznes

Zgłoszenia należy wysyłać za pomocą formularza na stronie KPH

---

Jeśli poczułaś, poczułeś się zainspirowana_y tym newsletterem i jego treściami, możesz postawić mi kawę :) Pijam i espresso i cappuccino, a latem iced coffee :)

Wykład? Warsztat? Szkolenie? Moderacja? Wszystko możliwe online. Zobacz jak możemy współpracować.

PS. Poczytaj inne wpisy na blogu albo zapisz się do newslettera!