W zeszłym tygodniu nie było newslettera… Niestety październik to dla mnie najbardziej pracowity miesiąc w roku, wyjazdy, panele, konferencje, teksty, nowe projekty doradcze, które są jesiennym must have i czasem niestety nie ma miejsca na nice to have pisanie na blogu :( Zbieram wiedzę i inspiracje z różnych miejsc i projektów i obiecuję dzielić się nimi z Wami w kolejnych miesiącach.
A dzisiaj wracam z poleceniami artykułów o dwóch wspaniałych kobietach, które dostały w tym roku Pokojowego Nobla – Narges Mohammadi i Nobla z ekonomii – prof. Claudia Goldin. Poczytajcie też o nowych przepisach unijnych w obszarze zrównoważonego łańcucha dostaw. Spójrzcie co o demokracji i prawach człowieka w Polsce i na świecie mówi Barometr fundacji Open Society. I obejrzyjcie 10 profrekwencyjnych akcji i kampanii tych wyborów. No i oczywiście w niedzielę idźcie na wybory!
W tym roku co najmniej dwie nagrody Nobla trafiły w ręce wspaniałych kobiet, warto znać ich sylwetki i osiągnięcia.
Kiedy 20 lat temu Pokojową Nagrodę Nobla dostała Szirin Ebadi byłam rzeczniczką prasową polskiej sekcji Amnesty International i tego dnia nagrałam kilkanaście materiałów opowiadając kim była ta irańska działaczka na rzecz praw człowieka. Byłam na to przygotowana dzięki kompleksowym materiałom z Międzynarodowego Sekretariatu w Londynie.
W tym roku laureatką jest inna Iranka – Narges Mohammadi, aktywistka i dziennikarka przebywająca obecnie w więzieniu została nagrodzona za „walkę przeciwko uciskowi kobiet w Iranie i na rzecz promowania praw człowieka i wolności dla wszystkich”. Jej reakcja na Nobla to słowa:
“I will never stop striving for the realisation of democracy, freedom and equality,” she said in a prewritten statement released after the announcement. “Surely, the Nobel peace prize will make me more resilient, determined, hopeful and enthusiastic on this path, and it will accelerate my pace.”
O Nią również upominała się Amnesty International publikując w 2020 roku list autorstwa jej męża, w którym wyraził wdzięczność wobec aktywistów zaangażowanych w sytuację w Iranie.
Portret noblistki kreśli Natalia Waloch w Wysokich Obcasach:
„Mahammadi skończyła fizykę i dostała dyplom inżynierki. Od czasu studiów zajmowała się prawami obywatelskimi, zwłaszcza prawami kobiet i mniejszości. Wstawiała się też za więźniami oczekującymi na karę śmierci. Ze swoimi poglądami nigdy się nie kryła, przeciwnie: jawnie głosiła je na łamach antyreżimowych gazet. Zawodowo pracowała w przedsiębiorstwie zajmującym się inspekcją budowlaną, ale w 2008 r. pod naciskami politycznymi firma wyrzuciła ją z pracy.
Narges Mohammadi była aresztowana 13 razy, w sumie irańskie sądy skazały ją na 31 lat więzienia oraz karę 154 batów. A ponieważ reżim nie odpuszczał też jej mężowi, rodzina rzadko bywała w komplecie.
Bliźniętami Alim i Kianą zajmowało się to z dwójki rodziców, które akurat nie siedziało za kratami.
Mohammadi uważa jednak, że droga do demokracji jest dla Iranu jedna. To budowa społeczeństwa obywatelskiego, świadomości politycznej obywateli. Od lat to więzienie traktuje jako bazę do kontynuowania swojej działalności. Stąd organizuje protesty, pisze programy polityczne.
To na pewno ważna nagroda dla wszystkich irańskich kobiet walczących o swoje prawa.
Pierwszą kobietą z Noblem z ekonomii w 2009 r. została Elinor Ostrom. Doceniono jej pracę nad zarządzaniem gospodarczym i sposobem, w jaki ludzie zarządzają zasobami. W 2019 r. nagroda została przyznana Esther Duflo za jej pracę nad problemem globalnego ubóstwa.
W tym roku Nobel z ekonomii przypadł prof. Claudii Goldin, ekonomistce z Uniwersytetu Harvarda m.in. za badania nad różnicami zarobków pomiędzy kobietami i mężczyznami.
„Bada różnice w zarobkach kobiet i mężczyzn, nierówności dochodów, a także zmiany technologiczne, tematy edukacyjne i związane z imigracją. Rozprawia o tym, dlaczego kobiety stanowią obecnie większość studentek studiów licencjackich.
Goldin bada źródła aktualnych problemów i opisuje teraźniejszość przez pryzmat przeszłości. Przeanalizowała 200 lat historii gospodarczej, by pokazać, że nierówność płac jest nie tyle dyskryminacją podszytą seksizmem, co odzwierciedleniem wysokich kosztów elastycznych miejsc pracy i łączenia jej z życiem rodzinnym.
Według niej nierówności mogą być zniesione dzięki przebudowaniu miejsc pracy, tak by były bardziej elastyczne dla wszystkich pracowników i pracownic. Zwraca uwagę, że to już się dzieje w wielu branżach.
Opisała, jak luka płacowa nie zmieniała się przez wieki stopniowo, a skokowo: w wyniku rewolucji przemysłowej w XIX w., na początku XX w., bo przybyło wtedy pracy urzędniczej, i w latach 80. – dzięki edukacyjnym osiągnięciom kobiet.”
czytamy w artykule Edyty Bryły.
Z kolei Forbes pisze o politycznym oddziaływaniu Jej badań:
„Chociaż Goldin nie wykorzystuje swoich badań do wpływania na politykę, są one niezwykle przydatne dla tych, którzy to robią. Komisja przyznała to, ogłaszając Goldin tegoroczną laureatką. – Dzięki przełomowym badaniom Claudii Goldin wiemy teraz znacznie więcej o podstawowych czynnikach i barierach, którymi należy się zająć w przyszłości – powiedział przewodniczący komisji Jakob Svensson. Hjalmarsson dodawał, że praca Goldin pokazuje, że „nie ma jednej polityki” mogącej rozwiązać problem nierówności płci na rynku pracy. – Dzięki ostatecznemu zrozumieniu problemu i nazwaniu go, będziemy w stanie wytyczyć lepszą drogę naprzód.”
W artykule dr Magdaleny Krukowskiej w Forbesie znajdziecie ciekawy upadate legislacyjnych planów związanych z odpowiedzialnością w łańcuchu dostaw:
„Tragedia w Bangladeszu to tylko jeden z wielu przykładów, jak funkcjonują globalne łańcuchy dostaw: surowce i tanią siłę roboczą pozyskuje się w krajach, gdzie koszty są najniższe, a końcowe produkty sprzedaje tam, gdzie marże są najwyższe. W skrócie te „niższe koszty” dla zleceniodawców oznaczają często bardzo wysokie koszty dla lokalnych społeczności i środowiska, ale to już z reguły mało kogo interesuje. Włączając konsumentów, którzy często nawet nie mają świadomości, jak powstaje to, po co sięgają w sklepie.
To dlatego Komisja Europejska zaproponowała w 2022 roku projekt dyrektywy dotyczącej należytej staranności w obszarze zrównoważonego rozwoju (CSDDD – Directive on corporate sustainability due diligence), która zakłada, że przedsiębiorstwa będą zobowiązane do identyfikowania i – w razie potrzeby – zapobiegania, eliminowania lub łagodzenia swojego negatywnego wpływu na prawa człowieka i środowisko, w zakresie m.in. niewolnictwa, pracy małoletnich, wyzysku pracowników, degradacji środowiska czy utraty bioróżnorodności. I to na wszystkich etapach – od wydobycia surowca poprzez produkcję produktu i jego magazynowanie aż po transport do klienta końcowego. Będą również musiały monitorować i oceniać wpływ swoich partnerów w łańcuchu wartości, nie tylko dostawców, ale także sprzedaż, dystrybucję, transport, magazynowanie, gospodarkę odpadami i inne obszary – jak głosi komunikat Parlamentu Europejskiego, który w czerwcu tego roku przegłosował swoje stanowisko w sprawie nowego prawa. Teraz negocjowanego z państwami członkowskimi.”
W najnowszym Barometrze fundacji Open Society, który jest jednym z największych badań opinii publicznej o demokracji i prawach człowieka (ponad 36.000 badanych w 30 krajach) alarmujące dane dotyczą młodych osób – zaufanie do demokracji w ich grupie wiekowej jest najniższe. Czy oprócz kryzysu klimatycznego, rosnących nierówności, korupcji trzeba jeszcze martwić się o stan demokracji?
„But people still believe in the promise of democracy and human rights—86% of respondents say that they prefer to live in a democratic state, and strong majorities believe democracies contribute more to global cooperation. People also don’t believe that authoritarian governments would be better at addressing the serious concerns that impact their daily life—from climate change to political violence to simply not having enough food to eat.”
Warto przeczytać cały raport i sprawdzić gdzie mieści się Polska.
Nie wiem czy w jakichś innych wyborach było więcej społecznych akcji i kampanii profrekwencyjnych niż w tym roku. I chociaż zgadzam się, że wydźwięk niektórych był dość patrialchalny i obwiniający zwłaszcza młode kobiety, o niechęć do głosowania, to ciekawa jestem jaki będzie ich efekt końcowy i ile wyniesie frekwencja w tych wyborach.
To lista kampanii, które „wpadły mi w oko”, jeśli jakąś pominęłam – dajcie znać:
- Kobiety na wybory – według mnie zdecydowanie najlepsza medialnie, wykorzystująca badania socjolozki.pl oraz wiele narzędzi komunikacyjnych zwłaszcza w sieci. W mojej bańce najbardziej wiralowa. Wspierana zarówno przez pojedyncze kobiety, jak i organizacje oraz firmy. #KobietyNaWybory
2. Twój wybór – kampania wspierana przez fundację Batorego i kilkanaście organizacji kobiecych, generator plakatów na stronie pozwalał na stworzenie grafik o prawach kobiet czy edukacji. #ToTwójWybór
3. Cicho już byłyśmy – kampania inicjatywy Wschód – spot z tej kampanii z dużą ilością wyświetleń #CichoJużByłyśmy
4. Wspieram sukces kobiet – Akcją #WspieramSukcesKobiet organizatorki z fundacji SPS chcą zwrócić uwagę na wyzwania większości głosujących i wymóc na kandydatkach i kandydatach do Sejmu deklaracje na piśmie.
5. Mam głos – kampania fundacji Wolne Sądy to m.in. seria filmów „Głosuję pierwszy raz”, które przygotowali studenci i studentki współpracujący z fundacją oraz spoty „Idżmy wszyscy na wybory”. #MamGłos
6. Nie daj sobie wcisnąć referendum – Amnesty International i inne organizacje społeczne działające na rzecz praw człowieka i wspierające rozwój społeczeństwa obywatelskiego apelują o niebranie w nim udziału. „Sprzeciwiamy się referendum, ponieważ mamy poważne obawy nie tylko co do jego konsekwencji, ale też uczciwości i legalności. Motywowane politycznie, przeprowadzone na nierównych zasadach, oparte na nieprawdziwych informacjach referendum nie może decydować o rzeczywistości, w której żyjemy.”
7. Wielkie Przebudzenie – Seksmisja 2 – spot Lukasza Rybarskiego YES
8. Idź na wybory, nie na referendum – kampania fundacji Wolności Gospodarczej to spot i strona internetowa
9. To Twój wybór – akcja fundacji Sexed.pl składająca się z trzech krótkich spotów
10. Siła kobiecego głosu to kampania Marty Frej – plakaty, rozmowy w studio i spoty. #SIłaKobiecegoGłosu
A Ty wiesz już na kogo będziesz głosować w najbliższą niedzielę?
Jeśli poczułaś, poczułeś się zainspirowana_y tym newsletterem i jego treściami, możesz postawić mi kawę :) Pijam i espresso i cappuccino, a latem iced coffee :)
PS. Poczytaj inne wpisy na blogu albo zapisz się do newslettera, żeby otrzymywać maila o nowych wpisach.
Wykład? Warsztat? Szkolenie? Moderacja? Wszystko możliwe online. Zobacz jak możemy współpracować.