W tym tygodniu spotkałam się po raz pierwszy z moją mentee w ramach programu EmpowerPL+UA BCG, świętowałam 4. urodziny Forbes Women, rozpoczęły się także coraz intensywniejsze przygotowania do kolejnej edycji raportu Startupy Pozytywnego Wpływu.
Za chwilę wychodzę na ulicę jako wolontariuszka #AkcjaŻonkile, dlatego bardzo emocjonalne są dla mnie dzisiejsze polecenia z okazji 80. rocznicy powstania w getcie warszawskim. Przeczytaj doroczny raport FOBu „Odpowiedzialny biznes w Polsce. Dobre praktyki” oraz pierwszy projekt ustawy o ochronie klimatu i Tydzień Klimatyczny zorganizowany przez ClientEarth. Zobacz też koniecznie raport „Młode głowy. Otwarcie o zdrowiu psychicznym” fundacji UNAWEZA poświęcony zdrowiu psychicznemu młodych ludzi i sprawdź co Ty możesz zrobić.
19 kwietnia 2023 mija 80. rocznica powstania w getcie warszawskim. W tym roku będę jedną z kilku tysięcy wolontariuszy_ek Akcji Żonkile organizowanej przez Muzeum Historii Żydów Polskich Polin, rozdających 450 tysięcy papierowych żonkili upamiętniających to wydarzenie. Liczba ta symbolizuje liczbę Żydówek i Żydów, którzy byli zamknięci w getcie warszawskim w momencie jego największego przeludnienia.
Co warto wiedzieć o samym powstaniu w getcie? Muzeum Polin w ulotce podaje kilka najważniejszych faktów:
W 1940 roku Niemcy utworzyli w Warszawie getto. W 1941 roku zamkniętych w nim było ponad 450 000 polskich Żydów, którzy umierali z głodu, chorób, niewolniczej pracy, ginęli w egzekucjach.
W lipcu 1942 roku Niemcy rozpoczęli wielką akcję likwidacyjną. Do obozu zagłady w Treblince wywieźli niemal 300 000 Żydów.
19 kwietnia 1942 roku Żydzi rozpoczęli powstanie. Walkę podjęli członkowie Żydowskiej Organizacji Bojowej i Żydowskiego Związku Wojskowego. Wiedzieli, że nie mają szans na zwycięstwo, woleli jednak zginąć w walce.
W tym czasie w kryjówkach i bunkrach na terenie getta przebywało jeszcze około 50 000 osób. Mimo rozpaczy, samotności, głodu, pragnienia i strachu walczyli o każdy kolejny „dzień, godzinę, minutę”. Ich opór był tak samo ważny, jak ten z bronią w ręku.
Niemcy równali getto z ziemią. Palili dom po domu. Schwytanych bojowców i cywilów mordowali na miejscu albo wywozili do obozów. Część walczących popełniła samobójstwo – należał do nich przywódca Mordechaj Anielewicz. W dniu 8 maja, kiedy naziści zaatakowali, ukryty w schronie kamienicy na ul. Miłej 18, gdzie mieścił się sztab komendy powstańców, Anielewicz wraz z wieloma innymi wybrał samobójstwo.
Tymczasem trawione ogniem getto nadal płonęło ku uciesze jego likwidatora Gruppenführera SS Jürgena Stroopa. Już 16.05.1943 zameldował on: „Była dzielnica żydowska w Warszawie przestała istnieć”. Tego dnia, z jego polecenia o godz. 20.15 Niemcy wysadzili w powietrze Wielką Synagogę przy ulicy Tłomackie.
Marek Edelman, jeden z przywódców powstania (którego miałam szczęście jeszcze poznać) ocalał. Co roku, 19 kwietnia, składał żółte kwiaty pod pomnikiem Bohaterów Getta na Muranowie. #AkcjaŻonkile organizowana w tym roku po raz 11ty przez Muzeum Polin wzięła się właśnie z tego gestu.
Więcej informacji znajdziecie na stronie Polin, ja polecam też:
- wywiad w Tygodniku Powszechnym z Krystyną Budnicką (Heną Kuczer) ocalałą z warszawskiego getta
- artykuł Żydowskiego Instytutu Historycznego „19 kwietnia – 16 maja 1943. Powstanie w getcie warszawskim”
- najnowszą książkę pod red. Sylwii Chutnik i Moniki Sznajderman „Kwestia charakteru. Bojowniczki z getta warszawskiego”.
- najpełniejszą publikacją dokumentującą życie w getcie jest książka Barbary Engelking i Jacka Leociaka „Getto Warszawskie. Przewodnik po nieistniejącym mieście„, dostępna jeszcze w wersji ebooka.
Po raz kolejny Forum Odpowiedzialnego Biznesu wydało raport „Odpowiedzialny biznes w Polsce. Dobre praktyki”. To nadal najważniejsza publikacja w polskim świecie zrównoważonego rozwoju, CSR i ESG.

Co roku liczba dobrych praktyk firm i instytucji rośnie, w najnowszym w raporcie znajdziemy 1705 inicjatyw realizowanych przez 272 firmy. Mnie cieszy mnie, że w tym roku zgłoszono trzy razy więcej praktyk w obszarze praw człowieka i że aż 111 dotyczy mojego ulubionego SDG 5, czyli celu zrównoważonego rozwoju poświęconego równości płci i wzmacnianiu kobiet i dziewczynek.
Po lekturze na pewno wrócę do Was z kolejnymi wnioskami, gratuluję zespołowi FOB, bo pamiętam jeszcze jaki ogrom pracy stoi za raportem! Żałuję tylko, że nie ma w tym roku wersji papierowej i nie będę mogła jej postawić na półce obok poprzednich kolorowych wydań, zawsze wspaniale graficznie przygotowywanych przez Olgę Figurską.
Client Earth, czyli Prawnicy dla Ziemi przygotowali pierwszy w Polsce projekt ustawy o ochronie klimatu. Główne założenia to:
- neutralność klimatyczna najpóźniej w 2050 r.,
- co najmniej 1% PKB rocznie na ochronę klimatu,
- obowiązek sprawdzania, czy znaczące inwestycje nie szkodzą klimatowi,
- przygotowanie planów walki ze skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych,
- powołanie Rady Ochrony Klimatu,
- przyznanie mieszkańcom i mieszkankom Polski nowego prawa – prawa do bezpiecznego klimatu

Wiele ciekawy debat odbywa się w ramach Tygodnia Klimatycznego – oglądaj debaty na Facebooku.
Fundacja UNAWEZA wydała raport o zdrowiu psychicznym młodych ludzi. Ankiety uzupełniło ponad 180.000 uczniów i uczennic z całego kraju.


Czego dowiemy się z raportu:
- Dzieciaki czują się osamotnione i bezwartościowe
- Co drugi uczeń, uczennica w Polsce wieku 10-19 lat ma skrajnie niską samoocenę i fatalne zdanie o sobie
- Ponad 80% młodych ludzi w kłopotliwej sytuacji nie potrafi znaleźć rozwiązania i nie radzi sobie ze stresem dnia codziennego.
- Co dziesiąty uczeń, uczennica w Polsce deklaruje, że podjął, podjęła próbę samobójczą, blisko 40% o tym myśli.

Jak piszą autorzy i autorki raportu:
„Obraz dzieci i młodzieży, jaki wyłania się z pozyskanych wyników, to obraz
przepełniony samotnością, skrajnie niską samooceną i niskim poczuciem
sprawczości. Roboczo nazwaliśmy ten stan „triadą kryzysu psychicznego dzieci
i młodzieży”, która przyczynia się między innymi do dramatycznego wzrostu myśli
samobójczych wśród młodych ludzi, zachowań samobójczych i podejmowanych
zamachów samobójczych.W dużym uproszczeniu dzieci w kryzysie psychicznym to dzieci przekonane o tym, że nic nie znaczą, niczego nie potrafią i dla nikogo nie są ważne. Obraz ten dopełnia niski poziom zaufania społecznego młodych, brak wiary w skuteczność profesjonalnej pomocy czy wsparcia społecznego i skala doświadczanej przemocy rówieśniczej, domowej oraz doświadczania hejtu.
Bez wątpienia ważnym obszarem wsparcia dla dzieci i młodzieży pozostają rodzice i to o rozwój ich kompetencji wychowawczo – opiekuńczych należy zadbać. Bowiem niewystarczające, mogą stanowić istotny czynnik ryzyka dla rozwoju kryzysu psychicznego. Stąd właśnie wsparcie rodziców jest naszym zdaniem fundamentalnym zadaniem proponowanego programu profilaktycznego.
Wierzymy, będąc bogatsi o doświadczenie płynące z realizacji i organizacji badań,
że współpraca między szkołą a rodzicami jest nie tylko bardzo ważna, ale i możliwa, o czym świadczy tak liczna grupa dzieci, które wzięły udział w badaniu właśnie dzięki tej współpracy. To daje nadzieję, że jako dorośli mamy ogromny wpływ na rzeczywistość naszych dzieci, o czym w dobie nowych technologii zdarza nam się zapomnieć.”
Wejdź na stronę projektu Młode Głowy i zobacz co możesz zrobić jako uczeń, uczennica, Rodzic, nauczyciel czy nauczycielka.
Jeśli poczułaś, poczułeś się zainspirowana_y tym newsletterem i jego treściami, możesz postawić mi kawę :) Pijam i espresso i cappuccino, a latem iced coffee :)
PS. Poczytaj inne wpisy na blogu albo zapisz się do newslettera, żeby otrzymywać maila o nowych wpisach.
Wykład? Warsztat? Szkolenie? Moderacja? Wszystko możliwe online. Zobacz jak możemy współpracować.