Blog

Antysmogowi, biznes i prawa człowieka, postwzrost i Chłopki, czyli #3teksty1akcja 41/2023

W październiku dzieje się (za) dużo, konferencje, raporty, nagrody, zupełnie nie nadążam z opisywaniem tego, zwłaszcza, że sama mam dużo toczących się projektów. Oby w zimowych miesiącach było więcej czasu na refleksję!

A dzisiaj polecam Wam raport o tym co firmy w Polsce robią, żeby walczyć ze smogiem, postulaty dla nowego rządu dotyczące biznesu i praw człowieka, publikację o postwzroście oraz książkę, którą warto przeczytać.

grafika Konfederacja Lewiatan

O tym co robią firmy na rzecz powietrza dowiecie się z najnowszego raportu konfederacji Lewiatan, pt. „Antysmogowi – Najlepsze praktyki CSR dotyczące jakości powietrza” pod red. Weroniki Michalak i Michała Kaźmierczaka we współpracy z Janem Ruszkowskim.

Choć Polska pozostaje jednym z najbardziej zanieczyszczonych pod względem jakości powietrza krajów Unii Europejskiej, działania na rzecz poprawy jakości powietrza rzadko są w sposób kompleksowy i przemyślany uwzględniane w strategiach społecznej odpowiedzialności polskiego biznesu. Częściej realizowane są działania fragmentaryczne, powierzchowne, a czasem wręcz pozorowane i oderwane od rzeczywistej, nieodpowiedzialnej polityki firmy (greenwashing).

Nowelizowane właśnie unijne akty prawne – dyrektywy AAQD, Green Claims i szczególnie CSRD dotycząca raportowania niefinansowego – mają szansę przyczynić się do zwiększenia ambicji w działaniach przedsiębiorstw, również w zakresie redukcji zanieczyszczeń powietrza. Prezentowane w raporcie przykłady mogą służyć jako inspiracja do ich naśladowania przez kolejne podmioty.

Znajdziecie tam także mój krótki rozdział o 10 krokach do czystego powietrza z przykładami firm, które już takie działania podjęły, zachęcam do lektury całego raportu.

Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu (PIHRB) wraz z innymi organizacjami pozarządowymi uważnie śledzi problematykę poszanowania praw człowieka w codziennej działalności biznesu (Business & Human Rights, BHR) i z niepokojem zauważa, że ginie ona w morzu ogólnych deklaracji, tymczasowych lub wręcz fasadowych rozwiązań i ciągnących się latami negocjacji legislacyjnych. Organizacja przedstawiła swoją ocenę przestrzegania praw człowieka w kontekście biznesu w Polsce.

Dobre przykłady biznesowe są wyjątkiem a firmy i tak zwykle pytają: „czy rzeczywiście musimy to robić”? Zysk lub jego brak często dosłownie przesądzają o ludzkich losach. Bierność państwa i brak rozwiązań systemowych stanowiących zachętę do prowadzenia biznesu w sposób odpowiedzialny i poszanowaniem praw ludzi i dbałością o planetę pogłębiają ten problem. A nasza globalna wioska nie jest już w stanie dłużej znosić nierówności i – nawet jeśli nie chcemy patrzeć – nie radzi sobie z kryzysem klimatycznym i migracyjnym, z wyzyskiem ludzi, w tym dzieci.

Tragedie związane z łamaniem praw człowieka w kontekście biznesu dosyć rzadko przebijają się do głównego nurtu mediów.

„Bhopal (1984) czy Rana Plaza (2011) to jedne z głośniejszych przypadków, które wstrząsnęły opinią publiczną. Jest to jednak wierzchołek góry lodowej takich wydarzeń na świecie.To przygnębiający obraz zaniedbań zarówno ze strony biznesu jak i poszczególnych państw. Niestety, region Europy Środkowo-Wschodniej i Azji Centralnej, w tym Polski, nie jest od nich wolny.” – stwierdziła Prezeska PIHRB, Beata Faracik.

Organizacja postuluje, aby nowy rząd:

  • Zadbał w negocjacjach nad CSDDD o spójność pomiędzy tą regulacją a standardami dot. biznesu i praw człowieka oraz ratyfikowanymi przez Polskę umowami dot. praw człowieka oraz ochrony środowiska i przeciwdziałania zmianom klimatu.
  • Podjął działania wzmacniające i przygotowujące polską administrację do monitorowania i kontroli sposobu wdrażania przez przedsiębiorstwa CSDDD i innych regulacji z obszaru ESG.
  • Wykorzystał szansę jaką daje 3 Krajowy Plan Działań, by wypracować strategię działań na rzecz wdrożenia Wytycznych ONZ.
  • Transponował do polskiego prawa „zaległych” aktów prawnych kluczowych dla ochrony praw człowieka i łagodzenia skutków naruszeń i zapobieganie naruszeniom w przyszłości.
  • Zadbał o doprecyzowanie definicji w regulacjach UE, tak aby było jasne, kiedy i pod jakimi warunkami przedsiębiorstwo może zostać uznane za postępujące zgodnie lub niezgodnie z tymi regulacjami.
  • Zadbał o dobrą jakość tłumaczenia na język polski standardów międzynarodowych i regulacji unijnych.

O postwzroście i konieczności wyjścia poza PKB mówi się coraz więcej, do dyskusji włącza się też Greenpeace:

„Talking about GDP and economies might seem a far cry from Greenpeace’s goal to ensure the ability of the Earth to nurture life. But as Cícero Félix dos Santos, Coordinator of ASA put it, “When we talk about the economy, generally, people think that the economy comes down to money and finance when in essence, economy is the art of taking care of our home, is the art of taking care of the common environment.”

zachęcając do lektury publikacji „Growing the Alternatives: Societies for a Future Beyond GDP” z wieloma ciekawymi wykresami i infografikami.

grafika Wydawnictwo Marginesy

Rok jeszcze się nie skończył i na razie podsumowałam czytelniczo tylko pierwsze półrocze, ale z pewnością mogę Wam już polecić książkę Joanny Kuciel-Frydryszak „Chłopki”. Nie jestem fanką książek historycznych, ale autorka wspaniale zrobiła gigantyczny research i poprzez oryginalne materiały z wielu archiwów w całej Polsce pokazała historie kobiet z pokolenia mojej babci i prababci.

Wielu faktów z okresu międzywojennego nie byłam świadoma, np. że w 1921 roku 40% mieszkańców i mieszkanek polskiej wsi było analfabetami_tkami. Albo, że:

„Na początku lat trzydziestych w miastach 98% szkół ma siedem klas, a na wsiach takich szkół było tylko 4%, pozostałe to szkoły jedno i dwuklasowe, brakowało nauczycieli, budynków, dobrej woli i organizacji.”

W książce znajdziecie opowieści o biedzie, emigracji, przymusowych małżeństwach, zdrowiu, ale przede wszystkim ciężkiej pracy, do której od najmłodszych lat przyzwyczajane były wiejskie dziewczynki. To herstoria wspaniale napisana i udokumentowa, która na długo zostaje w pamięci. Ta książka skłania do szukania informacji o własnej rodzinę i rodzi żal, że tylu pytań nie zdążyło się zadać swoim babciom…



Jeśli poczułaś, poczułeś się zainspirowana_y tym newsletterem i jego treściami, możesz postawić mi kawę :) Pijam i espresso i cappuccino, a latem iced coffee :)

Postaw mi kawę na buycoffee.to
Dziękuję!

PS. Poczytaj inne wpisy na blogu albo zapisz się do newsletterażeby otrzymywać maila o nowych wpisach.

Wykład? Warsztat? Szkolenie? Moderacja? Wszystko możliwe online. Zobacz jak możemy współpracować.